۱۳۹۸/۱۲/۰۵ بدون نظر

متن کامل سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین سید جواد بهشتی در بیستمین محفل انس با قرآن و اهل بیت(ع) جایگاه خانواده در قرآن

در قرآن کریم بیش از ۶۰۰ آیه درباره خانواده آمده و این عدد نشان از اهمیت این موضوع است.

در اندیشه پرورش کدام نسل هستیم؟

این جلسه قصد داریم راجع به فرزندان صحبت کنیم

موضوعی که من انتخاب کرده‎ام تا آن را بیان کنم این است که: «در اندیشه پرورش کدام نسل هستیم؟»

در قرآن تقریباً ۱۶۰ دعا وجود دارد که با کلمه «رَبَّنا» و «رَبِّ» آغاز می‎شوند.

بهترین انسان‎ها از خدا چه خواسته‎اند؟ سراغ دعاهای قرآن می‌رویم ببینیم بهترین انسان‎ها از خدا چه خواسته‎اند وهمان دعاها را در دستور کار خودمان قرار می‌دهیم
از ۱۶۰-دعا تعداد ۴۵ عدد آن مربوط به خانواده است و از آن ۴۵ دعا تعداد ۱۵ عدد آن، مربوط به نسل بعد است یعنی خداوند در این کتاب به ما یاد می‎دهد که برای نسل‎های بعدی چه بخواهیم.

در بیشتر آیات می‌بینیم اصرار قرآن روی فرزندان نیست بلکه قرآن می‎خواهد ما عمیق‎تر نگاه کنیم یعنی نه‌فقط فرزندانمان بلکه نسل‌های بعدمان را دعا کنیم
حدیث داریم که اگر صد نسل از شما گذشته باشد و یکی از دودمان شما خدمتی یا عبادتی بکند، پاداش آن به‌حساب شما هم واریز می‎شود. به این معنا که من می‎توانم در اعماق تاریخ تأثیرگذار باشم.
لذا به جای کلمه فرزند در خیلی از جاهای قرآن کلمه‎ی ذریه به کار رفته است.

ذریه یعنی دودمان، نسل که فرزند را هم شامل می‎شود ولی فراتر از فرزند را هم شامل می‎شود یعنی نوه‎ها و…
گاهی ما می‌پنداریم با لفظ دعا عمومی اجابت می‌شود درحالی‌که
باید آن دعا در دستگاه فکری ما قرار بگیرد و لوازمش را فراهم کنیم تا تحقق پیدا کند.

۱-ـ نسلی پاک:
اولین خواسته‎ای که در قرآن آمده این است که ما نسلی طیب و پاکیزه داشته باشیم.

قرآن کریم می‎فرماید حضرت زکریا دلش شکست دست به دعا برداشت و گفت: «رَبِّ آب لِی مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّیَّهً طَیِّبَهً» خدایا به من نسلی پاک بده.
نه فرزندی که قطع شود بلکه نسلی که استمرار داشته باشد. حال سؤال این است که پاک یعنی چه؟
(پاکی ظاهر، پاکی باطن، پاکی لباس، پاکی محیط، پاکی دل، پاکی نیت و…)

خب پدر و مادری که چنین فرزندی می‎خواهند نیاز به برنامه‎ریزی است و یک فرآیندی لازم است تا چنین بچه‎ای پا به عرصه‎ی زندگی بگذارد.

۲– نسلی صالح:
کلمه‎ی صالح ذهن ما را به سمت عمل می‎برد. در قرآن بسیار آمده «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»
یعنی این بچه‎ی من هر شغلی که در آینده داشته باشد آن را درست انجام دهد.
خداوند وقتی می‌گوید صالح، صالحات، صالحه یعنی چه؟!
ما برای تربیت این‌چنین بچه‎ای باید چه کنیم؟!
این را باید بنویسیم و جلوی دیدمان نصب بکنیم که: «من فرزندان صالح و شایسته می‌خواهم» این دعای دوم بود.

۳-ـ نسلی برپا دارنده نماز

«ذاکر اللّه تعالی فی الغافلین کالشجره الخضراء فی وسط الهشیم»
حدیث این را می‎گوید کسی که در یک جمع نماز می خواند اگر بخواهیم عکس‌برداری کنیم مانند حکایت یک درخت سرسبزی است که در یک کویر روییده.
یعنی سرسبزی، خرمی و پویایی انسان به رابطه‎ی او باخدا بستگی دارد.

حضرت ابراهیم می‎فرماید: «رَبِّ اجْعَلْنِی مُقِیمَ الصَّلَاهِ» پروردگارا مرا برپا دارنده نماز قرار بده، «وَمِنْ ذُرِّیَّتِی» ببینید کلمه فرزند نیست می‌گوید ذریه ام را دودمانم را یعنی حتی ششصد سال بعد از من را.
نماز یک مسئله حاشیه‎ای و جانبی نیست.

از امام خمینی (ره) پرسیدند نظر شما در مورد سن تربیت بچه چیست؟

امام فرمودند: اسلام سن تربیت را از زمان خواستگاری حساب می‎کند؛ یعنی حتی از زمانی که نطفه بخواهد شکل بگیرد نه بلکه از قبلش یعنی از زمانی که می‎خواهد همسر انتخاب کند انسان باید در ذهنش این نباشد که همسر برای خودم انتخاب ‎می‎کنم، بلکه پدر و مادر برای فرزند آینده ام را در نظر بگیرم.
کتابی است به نام نمازهای مستحبی که در آن ۳۵۰ نوع نماز مستحبی داریم یکی از آن نمازها، نماز خواستگاری است. قبل از آغاز گفتگو. این نماز اول است.
نماز دوم بعد از خواستگاری و تفاهم وقتی تصمیم می‎گیرند باهم عقد کنند

نماز سوم برای شبی که عروس را می‎خواهند به خانه بخت ببرند که مبتکر آن حضرت زهرا (س) است به نام نماز شب زفاف.
بحث ما نسل نمازگزار است و طراحی اسلام از همین‌جا است حدیث داریم وقتی‌که می‌خواهی همسرت را انتخاب کنی یکی از پرسش‌های اساسی باید این باشد که آیا شما نماز می‌خوانید؟ اگر سؤال‌های اساسی ما بر محور نماز باشد آنگاه تربیت نسل نمازگزار ازاینجا شروع می‌شود.

چهارم نماز زمانی است که می‌خواهند صاحب فرزند شوند در دوران بارداری تأثیرات مادر خیلی مهم است و هنگامی‌که بچه از همان ساعت اول چشم به جهان می‌گشاید می‌فرمایند در گوش راست و چپ او اذان و اقامه تلاوت کنید و حدیث داریم از امام صادق علیه‌السلام که اذکار و افعال نماز را تا چهارسالگی به بچه آموزش دهید در مذهب شیعه دختر شش‌ساله و پسر هفت‌ساله باید بتواند یک نماز کامل بخواند.

۴. نسلی به دور از انحراف

«وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا الْبَلَدَ آمِنًا وَاجْنُبْنِی وَبَنِیَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ»
از دعاهای حضرت ابراهیم این بود با وجود اینکه خودشان یک الگو بودند و بت‌ها را می‌شکستند اما نگران بودندبت سازی رایج نشود و درحالی‌که خود استاد یکتاپرستی هستند ولی دغدغه فرزندانشان را داشتند
پس برای حفظ مصونیت فرزند از شرک باید مدام به فکر راه‌های تربیتی بود از طریق (کتاب و مسجد و درس و استاد و.)

۵. نسلی ادامه‌دهنده راه
پیامبر خدا
این‌گونه دعا می‌کنند و مطلب مهمی است که فرهنگ دینی را به نسل‌های آینده بسپاریم اینکه فقط خودم متدین باشم کافی نیست این‌طور نباشد که فقط به تحصیلات و تخصص فرزندانمان افتخار کنیم و از مسائل دینی و آخرتی آن‌ها غافل شویم فکر کنیم آیا فرزندانمان ادامه‌دهنده راهی که ما با اعتقاد در آن پا گذاشتیم هستند برایمان مهم باشد.
حضرت زکریا از خدا می‌خواهد «ربّ هب لی من لدنک ذریّه طیّبه» خدایا به من فرزندیا فرزندانی ببخش که ارث از من ببرند. منظور از ارث فرهنگی و فکری است که این خط فکری را ادامه دهندنسلی امام و پیشوا،

خداوند حضرت ابراهیم علیه‌السلام را چند مرحله مدال‌هایی بهشتی داده است یکی از مدال‌هایش پیشوایی مردم است به حضرت ابراهیم وحی شد ای ابراهیم من تو را پیشوای مردم قرار دادم بلافاصله پدر برای فرزندانش دعا می‌کند فرزندانم هم میخواهم پیشوا باشند نه پارتی بازی بلکه از روی شایستگی، بچه هایم بتوانند جمعیت ها را هدایت کنند نه‌فقط برای خودش آدم خوبی باشد می‌خواهم فرزندانم فوق العاده باشند بتوانند مدیریت بکنند بتوانند یک جمع را هدایت کنند. این یک پدر قرآنی است و خیلی هم زحمت دارد

پیامبر (ص) می فرماید: «أنا دعوه أبى ابراهیم» من خودم نتیجه یک دعای پدرم ابراهیم هستم.

از پیامبر پرسیدند: پدرت چه دعایی کرد که شما نتیجه آن دعا هستید؟
می‌فرمایند: «رَبَّنَا وَابْعَثْ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِکَ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ وَیُزَکِّیهِمْ ۚ إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ» پروردگارا در فرزندان من یک رسولی را مبعوث کن آیات تو را برای خود و مردم بخواند. «وَیُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ وَالحِکمَهَ» و معلم شود حکمت و کتاب تو را آموزش دهد.

۶. نسلی تسلیم خدا
خداوند به ابراهیم و پسرش اسماعیل امر کرد که خانه کعبه را بسازند هنگامی‌که مأموریتشان را انجام دادند دست به دعا برداشتند:

«رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَمِنْ ذُرِّیَّتِنَا أُمَّهً مُسْلِمَهً لَکَ وَأَرِنَا مَنَاسِکَنَا وَتُبْ عَلَیْنَا ۖ إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ»

پروردگارا ما دو نفر را تسلیم خود قرار ده و ذریه ی ما را هم مسلمان واقعی قرار بده.
تربیت زمانبر است کسی که می‌خواهد فرزندش تسلیم باشد از همان کودکی باید این رویه را در پیش بگیرد.

حضرت ابراهیم به حضرت اسماعیل می‌فرمایند: «قَالَ یَا بُنَیَّ إِنِّی أَرَىٰ فِی الْمَنَامِ أَنِّی أَذْبَحُکَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ یَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِی إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِینَ (۱۰۲)» از خدا فرمان آمده تو را قربانی کنم نظر تو چیست؟

حضرت اسماعیل فرمود: انجام بده پدرجان
قرآن فرمود: «فَلَمَّا أَسْلَما وَ تَلَّهُ لِلْجَبِینِ «۱۰۳» وَ نادَیْناهُ أَنْ یا إِبْراهِیمُ «۱۰۴». پس هر دو تسلیم (فرمان ما) شدند هر دو تسلیم اند»
کسی که می‌خواهد فرزندی تسلیم خدا داشتهنیت عرض(۴)ته باشند باید در همان کودکی رویه ی مناسبی داشته باشدِ

۷. نسلی برخوردار نسلی محبوب

محبوبیت چیزی است که همه ی ما آدم ها دوست داریم نمونه‌اش شهید سلیمانی که مردم حماسه آفریدند علتش چه بود که این‌گونه دل‌های مردم را منقلب کرده بود؟ تحلیل این بود که یک امر خدایی بوده محاسبات زمینی نمی‌تواند پاسخگو باشد او یک معامله‌ای باخدا کرده بود خدا هم‌دل‌ها را در اختیار او قرار داده و این شد اصلاً جز خواسته‌های ما بشود خدایا من فرزندی می‌خواهم که مردم‌دوستش داشته باشند این چیز خوبی است. ارزشمند است.

دعایی که حضرت امیرالمؤمنین فراوان می‌خواندند این بوده و آن نسلی است که مایه افتخار باشد و الگو باشد خدایا به من بده
وَالَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا آب لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّهَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا (۷۴)

پروردگار جمع خانواده ما را پدر مادر فرزندانم را مسلم و الگوی زندگی دیگران قرار بده نسلی مصون از شیطان.

شیطان موجودی است که خداوند ۹۹ بار در قرآن اسمش را آورده است ۸۸ بار با کلمه شیطان ۱۱ بار با کلمه ابلیس و ۱۴ مرتب خداوند در قرآن فرموده او دشمن است یعنی توهم و خیال نیست جدی بگیرید یکی از کارهایی که دین به ما یاد می دهد این است که از این دشمن اجتناب کنید خود و فرزندانتان را از شر شیطان دور نگه‌دارید

نسلی خوش‌نام

وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِیًّا ۵۰
لسان صدق در زبان فارسی به خوش‌نامی تعبیر می‌شود

متن کامل سخنرانی را اینجا بخوانید

برچسب ها

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *