به گزارش پایگاه اطلاعرسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، حجتالاسلام دکتر خدیوی در یادداشت تحلیلی خود، با بررسی پویایی مقاومت در دوران «جنگ رمضان»، به تغییر پارادایم دفاع شهری میپردازد و استدلال میکند که حضور فعالانه زنان در شهرها، اصلیترین نمادِ «اراده معطوف به زندگی» و قدرتمندترین عامل در شکستن هژمونی ترسِ دشمن است. متن این یادداشت به این شرح هست:
بسم الله الرحمن الرحیم
تجربه زیسته در دوران جنگ رمضان، گزارهای بنیادین را در حوزه امنیت ملی بازتولید کرد: در نبردهای مدرن و ترکیبیِ امروز، نقش «سرمایه اجتماعی» و حضور میداندارِ مردم در حفظ امنیت کلانشهرها، از هر مؤلفه نظامی و سختافزاری دیگری مؤثرتر است. اما برای درک دقیقتر این گزاره، باید ترکیب جمعیتی این «مردم» را مورد واکاوی قرار داد و پرسید: مقاومتِ شهری با کدام جنسیت و کدام پیکربندیِ اجتماعی شکل میگیرد؟
ادبیات کلاسیک جنگ، غالباً بر این پیشفرض استوار است که دفاع، عرصهای کاملاً مردانه است و نیازمند جنگاورانی است که دلبستگیهای خانوادگی، مانع از جسارت و تمرکز آنها در میدان نشود. نتیجه منطقیِ چنین رویکردی در زمان بروز بحران، تجویزِ «تخلیه شهرها» از زنان، کودکان و افراد غیرنظامی و انتقال آنها به مناطق امنتر یا روستاهای دورافتاده است تا به اصطلاح، میدان برای عمل نیروهای مدافع باز شود و از تلفات کاسته شود.
با این وجود، مشاهدات میدانی و واقعیتهای جامعه ما، خط بطلانی بر این تئوریِ سنتی کشید. پویاییِ مقاومت در روزهای اخیر نشان داد که استمرار حضور خانوادهها، بهویژه زنان و دختران در بطن کلانشهرها، نه تنها نقطه آسیبپذیری نیست، بلکه خود به یکی از ارکان اصلی «پدافند غیرعامل» و عاملی تعیینکننده در «جنگ روانی علیه دشمن» تبدیل شده است.
نمودهای عینی این نقشآفرینی غیرقابل انکار است: حضور چشمگیر و حماسهساز زنان در اولین نماز جمعه پس از شهادت رهبر مجاهد انقلاب اسلامی که تصویری از ترمیم سریع شوک اجتماعی را مخابره کرد؛ تجمعهای پرنشاط و خانوادگیِ شبهای ماه رمضان در میادین اصلی شهر که پیامِ «جریان داشتنِ عادی زندگی» در زیر سایه سنگین تهدیدات را به جهان نشان داد؛ و حتی حماسهآفرینی و تقدیم شهیدِ زن در راهپیمایی روز قدس، همگی نشانههایی روشن از یک تغییر پارادایم در مفهوم دفاع شهری است.
این تحولات اثبات میکند که زنان در شرایط بحران، صرفاً نقش سنتیِ «پشتیبان عاطفی» را در ترغیب و تهییج مردان ایفا نمیکنند؛ بلکه آنها خود بهعنوان سوژههایی فعال و کنشگرانی اصلی، به تولید قدرت نرم و ارتقای تابآوری اجتماعی کمک میکنند. حضور پررنگ آنها در خیابانها، هژمونیِ ترس را در جامعه میشکند و به مقاومت، چهرهای انسانی، عمیق و در همتنیده میبخشد. از منظر راهبردی، خالی کردن کلانشهرها از خانوادهها، شهر را به یک پادگانِ نظامی و بیروح تبدیل کرده و بزرگترین ضربه را به روحیه جمعی و انگیزه مدافعان وارد میکند. امنیت و مقاومت ملی، مفاهیمی فراجنسیتی هستند و حفظ سنگر شهرها، نیازمند حضور تمامقدِ یک جامعه با تمام ارکان آن است.
حقیقت آن است که مقاومت، پیش از آنکه متکی بر سلاح و تجهیزات باشد، متکی بر «ارادهِ معطوف به زندگی» است و زنان، اصلیترین نماد و استوارترین حافظانِ این اراده در قلب کلانشهرها هستند.
علی خدیوی
24 اسفند ۱۴۰۴
دیدگاهتان را بنویسید