حجت‌الاسلام دکتر خدیوی در نشست دبیران هم‌اندیشی استادان و نخبگان دانشکده‌ها و مراکز درمانی، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، به بازخوانی و تحلیل پیام اخیر رهبر معظم انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی پرداخت و ابعاد راهبردی آن را برای نظام آموزش عالی تبیین کرد.
وی با اشاره به بررسی و تحلیل مضمون این پیام و ارائه نتایج آن در قالب یک پوستر تحلیلی اظهار داشت: اگرچه موفقیت‌های علمی و ورزشی نخبگان زمینه صدور این پیام بوده است، اما محتوای آن فراتر از تجلیل از افتخارآفرینان، ناظر به مسئولیت مجموعه نظام علمی، آموزشی و مدیریتی کشور در ساخت آینده ایران است. ازاین‌رو، دانشگاه‌ها باید این پیام را نه صرفاً متنی برای بازخوانی، بلکه مبنایی برای بازاندیشی در مأموریت‌ها و برنامه‌های خود بدانند.
خدیوی با اشاره به گستردگی مفهوم نخبگی در پیام رهبر انقلاب گفت: نخبگی نباید صرفاً با تعداد مقالات و موفقیت‌های پژوهشی سنجیده شود. پزشکی که با تعهد، پاک‌دستی و فداکاری به بیماران خدمت می‌کند، هرچند مقالات متعددی نداشته باشد، می‌تواند از مصادیق برجسته نخبگی باشد. همان‌گونه که ایثارگرانی چون ریزعلی خواجوی، بدون برخورداری از موقعیت علمی و دانشگاهی، نمونه‌هایی ممتاز از مسئولیت‌پذیری و فداکاری اجتماعی هستند.
وی افزود: دانشگاه‌ها باید در کنار شناسایی استعدادهای علمی، برای پرورش نخبگان معنوی، فرهنگی و اجتماعی نیز برنامه داشته باشند. نخبگی نعمتی الهی است که شکر عملی آن در رشد استعداد فردی و به‌کارگیری توانمندی‌ها برای خدمت به جامعه معنا می‌یابد.
این نگاه در امتداد منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، قرار دارد که مأموریت دانشگاه را در سه محور تولید علم، تربیت عالم و جهت‌دهی صحیح به علم و عالم تبیین کرده بودند؛ رویکردی که بر پیوند پیشرفت علمی با معنویت، اخلاق و مسئولیت اجتماعی تأکید دارد.
مسئول نهاد، حفاظت از سرمایه‌های علمی کشور را یکی از مسئولیت‌های مغفول دانشگاه‌ها دانست و اظهار کرد: تجربه ترور دانشمندان نشان می‌دهد که صیانت از نخبگان نیازمند تدابیری فراتر از حفاظت فیزیکی است. ضروری است درباره شیوه انتشار دستاوردهای علمی در حوزه‌های حساس، سازوکارهای ارزیابی پژوهش‌ها و کاهش آسیب‌پذیری نخبگان چاره‌اندیشی شود.
وی ناامیدسازی و تصرف ذهن نخبگان را تهدید مهم دیگری برشمرد و افزود: اگرچه جنگ رسانه‌ای و شناختی در این زمینه نقش دارد، اما کم‌توجهی به نخبگان، ضعف حمایت‌های نهادی و نارسایی‌های مدیریتی نیز می‌تواند به کاهش امید و تعلق آنان منجر شود.
خدیوی با تأکید بر پیوند پیام اخیر رهبری با راهبرد علمی رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: در اندیشه رهبر شهید، علم مبنای اقتدار و استقلال کشور و پیشران تولید ثروت و فناوری بود. تأکید ایشان بر راهبرد «العلم سلطان»، مرزشکنی علمی و دستیابی ایران به مرجعیت علمی، اکنون در پیام جدید رهبری با ضرورت خیزشی عمیق و شتابان استمرار یافته است.
وی توسعه علوم پایه و علوم انسانی، خلاقیت، شجاعت علمی، خودباوری و عبور از پژوهش‌های تکراری را از الزامات این خیزش دانست و افزود: تحقق ایران قوی مستلزم تبدیل دانش به فناوری، ثروت و راه‌حل‌های واقعی برای مسائل کشور است. همچنین دستیابی به مرجعیت علمی و تبدیل زبان فارسی به یکی از زبان‌های مرجع دانش، از افق‌های تمدنی این حرکت به شمار می‌رود.
خدیوی با نقد غلبه برخی مناسبات اداری بر مأموریت‌های علمی دانشگاه‌ها اظهار داشت: گاهی سازمان‌ها به‌تدریج از اهداف تأسیس خود فاصله می‌گیرند و حفظ ساختار و تأمین هزینه‌های جاری، جای مأموریت اصلی آن‌ها را می‌گیرد. دانشگاه باید بیش از هر چیز بر تولید علم، نوآوری و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه متمرکز باشد.
مسئول نهاد با تأکید بر نقش نخبگان در سیاست‌گذاری گفت: جلسات هم‌اندیشی نباید به گفت‌وگوهای عمومی و تکرار دیدگاه‌ها محدود شوند. دبیران هم‌اندیشی باید مسائل واقعی دانشگاه و نظام سلامت را شناسایی کرده و با بهره‌گیری از خرد جمعی استادان، راهکارهای علمی و اجرایی در اختیار مدیران قرار دهند.
خدیوی در پایان خاطرنشان کرد: پیام رهبر انقلاب به نخبگان، فرصتی برای بازنگری در مسئولیت‌های دانشگاه است. معیار اثربخشی هم‌اندیشی‌ها، تعداد نشست‌ها نیست؛ بلکه باید مشخص شود چه مسئله‌ای شناسایی شده، چه راهکاری ارائه شده و چه اقدامی به نتیجه رسیده است.
دیدگاهتان را بنویسید