به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، همایش ملی «تبیین ساختار مطلوب جمعیتی ایران؛ چالش‌ها و راهبردها» با حضور بیش از ۱۴۲ استاد و پژوهشگر و ارائه ۲۰۰ مقاله علمی‌پژوهشی، به همت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد؛ همایشی که در آن ابعاد مختلف وضعیت جمعیتی کشور، موانع پیش‌روی جوانی جمعیت و راهکارهای اصلاح سیاست‌ها و رویکردهای جمعیتی بررسی شد.
در این همایش، بیش از ۱۴۲ استاد و پژوهشگر با ارائه ۲۰۰ مقاله علمی‌پژوهشی، دیدگاه‌ها و یافته‌های خود را درباره مسائل جمعیتی ایران مطرح کردند.
این همایش در سه محور اصلی برگزار شد؛ نخست، بررسی و تبیین وضعیت موجود جمعیت ایران، چالش‌ها و راهبردها؛ دوم، نگرش‌ها، آگاهی‌ها و عملکرد جامعه ایران در حوزه جمعیت؛ و سوم، سیاست‌ها و رویکردهای نظام جمهوری اسلامی ایران در این زمینه. پژوهشگران نیز در قالب این سه محور، به ارائه مقالات و نتایج پژوهش‌های خود پرداختند.
الگوی مطلوب جمعیتی، فراتر از افزایش تعداد فرزندان است
حجت‌الاسلام دکتر علی خدیوی، مسئول نهاد رهبری دانشگاه علوم پزشگی شهید بهشتی و دبیر علمی همایش، با تأکید بر ضرورت تعریف دقیق مفهوم «جمعیت مطلوب» تصریح کرد: در سیاست‌گذاری جمعیتی نباید مطلوبیت را صرفاً به افزایش تعداد فرزندان یا رشد کمی جمعیت محدود کرد. الگوی مطلوب جمعیتی باید دو بعد کمی و کیفی را به‌صورت هم‌زمان در نظر بگیرد؛ به این معنا که تداوم نسل و پویایی جمعیت، در کنار استحکام خانواده، سلامت مادر و کودک، تربیت مناسب فرزندان و فراهم بودن شرایط شایسته زندگی مورد توجه قرار گیرد.
خدیوی افزود: جمعیت مطلوب، جمعیتی است که ضمن برخورداری از پویایی و توازن نسلی، از ظرفیت لازم برای پیشرفت علمی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور برخوردار باشد. ازاین‌رو، سیاست‌های جمعیتی باید با سیاست‌های خانواده، سلامت، آموزش، اشتغال و رفاه اجتماعی پیوند داشته باشند و نمی‌توان هر یک از این حوزه‌ها را مستقل از دیگری بررسی کرد.
هشدار درباره کاهش نرخ رشد و شتاب سالمندی جمعیت
دکتر قیداری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، نیز با اشاره به روند کاهشی رشد جمعیت کشور، درباره پیامدهای تداوم این وضعیت و شتاب سالمندی جمعیت هشدار داد.
وی با بیان اینکه نرخ رشد جمعیت ایران در سال ۱۴۰۴ به کمتر از یک درصد رسیده است، پیش‌بینی کرد ایران تا سال ۲۰۵۰ به سالمندترین کشور منطقه تبدیل شود. به گفته قیداری، سهم جمعیت بالای ۶۰ سال نیز که اکنون حدود ۱۱ تا ۱۲ درصد است، ممکن است تا سال ۱۴۳۰ به حدود ۲۶ درصد برسد؛ موضوعی که پیامدهای گسترده‌ای برای نظام سلامت، خدمات مراقبتی و ساختار اقتصادی کشور خواهد داشت.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با تأکید بر اینکه سیاست‌های جمعیتی نباید صرفاً بر تشویق به فرزندآوری متمرکز باشد، تسهیل ازدواج، رفع موانع اقتصادی و اجتماعی تشکیل خانواده، تأمین مسکن و کاهش مشکلات اشتغال و درمان ناباروری را از ضرورت‌های اصلاح وضعیت جمعیتی کشور برشمرد.
قانون جوانی جمعیت و شناسایی ۲۱ مانع فرزندآوری
امیرحسین بانکی‌پور، نماینده مجلس شورای اسلامی، نیز در این همایش با تشریح روند سیاست‌گذاری جمعیتی پس از انقلاب، به تدوین قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در مجلس یازدهم اشاره کرد و گفت در جریان بررسی‌های کارشناسی، ۲۱ مانع اصلی رشد جمعیت شناسایی و برای آنها راهکارهایی پیش‌بینی شد.
وی موانع ازدواج، هزینه‌های درمان ناباروری، هزینه‌های فرزندآوری و دشواری جمع میان تحصیل، اشتغال و مسئولیت‌های خانوادگی را از جمله این موانع دانست و افزود: قانون جوانی جمعیت با وجود آنکه به گفته وی تاکنون حدود ۵۰ درصد آن اجرا شده، دستاوردهایی از جمله کاهش سرعت افت موالید و افزایش سهم تولد فرزندان سوم و بیشتر داشته است.
بانکی‌پور همچنین با اشاره به آمارهای ارائه‌شده در مطالعات مورد استناد خود، از کاهش بیش از ۵۰ درصدی آمار سقط جنین در مقایسه دو مطالعه خبر داد و گفت سهم تولد فرزندان سوم و بیشتر نیز از ۱۷.۵ درصد به ۲۸.۸ درصد افزایش یافته است. وی کاهش سرعت افت سالانه موالید از حدود ۱۷۰ هزار مورد به ۱۷ هزار مورد در سال ۱۴۰۲ را از دیگر نتایج مورد اشاره قانون برشمرد.
برگزاری این همایش و ارائه ۲۰۰ مقاله علمی‌پژوهشی، فرصتی برای بررسی ابعاد مختلف مسئله جمعیت از منظر دانشگاهی و سیاست‌گذاری فراهم کرد؛ مسئله‌ای که به گفته سخنرانان همایش، مواجهه با آن نیازمند شناخت دقیق تحولات جمعیتی، رفع موانع تشکیل خانواده و همکاری نهادهای علمی، اجرایی و فرهنگی است.
دیدگاهتان را بنویسید